-ΤΑ ΖΩΑ
ΠΡΟΝΗΠΙΟ 2006-2007
Κριτήρια επιλογής θέματος:
Το σχολείο πήγε στον κινηματογράφο και είδαμε τον Garfield. Τα παιδιά είδαν πολλά ζώα στην ταινία και άρχισαν να τα αναγνωρίζουν. Γυρνώντας στο σχολείο συζητούσαν συνέχεια μ’ ενθουσιασμό. Από την ημέρα εκείνη άρχισαν να φέρνουν βιβλία με ζώα, λούτρινα ζωάκια, αυτοκόλλητα κ.α.
1. Να αναπτύξουν τα παιδιά το αίσθημα της ζωοφιλίας.
2. Να γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες των ζώων.
3. Να ξεπεράσουν τις τυχόν φοβίες τους και να αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στα ζώα.
4. Να προσπαθήσουν να διαχωρίσουν τον τόπο κατοικίας των ζώων.
5. Να εμπλουτίσουν τις εμπειρίες τους μέσα από επισκέψεις.
ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΤΑ ΖΩΑ ΤΗΣ ΖΟΥΓΚΛΑΣ
ΓΛΩΣΣΑ
Μέσα από τον κόσμο των βιβλίων ταξιδέψαμε με τα παιδιά στη ζούγκλα. Οι εικόνες έγιναν πιο παραστατικές και εμπλουτίστηκαν με τον Ταρζάν που είδαμε στην τηλεόραση μα τα παιδιά. Παρατήρησαν τα ζώα, είδαν πως κινούνται, τι τρώνε. Τα περιέγραψαν και μιμήθηκαν και κάποια από αυτά. Κάθε παιδί μίλησε για το ζώο που του άρεσε περισσότερο και κάποια παιδιά μετέφεραν και εμπειρίες από το σπίτι τους σχετικά με το θέμα.
ΓΛΩΣΣΑ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ -ΕΚΦΡΑΣΗ (ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ)
Μιλήσαμε για το λιοντάρι, τον βασιλιά των ζώων, το περιέγραψαν και με τη βοήθεια των παιδιών σχεδιάσαμε ένα λιοντάρι. Εικόνες και φωτογραφίες του υπήρχαν σε διάφορες γωνίες μέσα στην τάξη και στη συνέχεια προσπαθήσαμε να το γράψουμε φωνάζοντας ένα-ένα τα γράμματα. Κολλήσαμε τη ζωγραφιά σε ένα σημείο που θα μπορούσαν να το βλέπουν όλοι και έτσι κάθε παιδί προσπάθησε να ζωγραφίσει το δικό του λιοντάρι με μαρκαδόρους. Μαζευτήκαμε στον κύκλο και ζωγραφίσαμε τα ζώα της ζούγκλας.

ΓΛΩΣΣΑ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Αφού ήταν αδύνατον να δούμε αυτά τα ζώα από κοντά, τα είδαμε σε διαφάνειες (slides). Τα παρατήρησαν, αναφέροντας ότι στοιχεία ήξεραν για καθένα από αυτά. Τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα να εκφραστούν και να μιλήσουν για πράγματα που γνωρίζουν καθώς και να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους ακούγοντας τους φίλους τους. Στη συνέχεια κάθε παιδί μιμήθηκε το ζώο που του άρεσε περισσότερο και βγάλαμε και φωτογραφίες.
ΓΛΩΣΣΑ (ΓΡΑΦΗ-ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΦΡΑΣΗ)
Κάθε παιδί κόλλησε τη φωτογραφία με το ζώο που είχε μιμηθεί σε ένα χαρτί και με τη βοήθεια μου έγραψε το όνομα του ζώου. Έλεγε την λέξη, ξεκινούσε με το αρχικό της γράμμα και στη συνέχεια φωνάζαμε ένα-ένα τα γράμματα. Όταν δε θυμόταν τη γραφή ενός γράμματος, συμβουλευόταν τον πίνακα αναφοράς (που είχε όλα τα γράμματα με τις αντίστοιχες εικόνες).
Η δραστηριότητα αυτή έγινε με το κάθε παιδί ξεχωριστά, ώστε να υπάρχει ο ανάλογος χρόνος να σκεφτεί, χωρίς πίεση.
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ-ΓΛΩΣΣΑ
ΕΝΝΟΙΕΣ: ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΑΠΟ
ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ
Συνειδητοποίηση των πιο πάνω εννοιών συγκρίνοντας διαφόρων μεγεθών ζώα. Μπήκαν στη διαδικασία να χρησιμοποιήσουν στις συγκρίσεις τους την πιο πάνω ορολογία. Βρήκαν ζώα που υπήρχαν σε διάφορες γωνιές (στο κουκλοθέατρο, στα ζώα, στον κύκλο) και τα σύγκριναν. Στη συνέχεια, σε φύλλο εργασίας που τους έδωσα-για τη δική μου αξιολόγηση έπρεπε να βρουν και να ζωγραφίσουν το μικρότερο και το μεγαλύτερο από.
ΓΛΩΣΣΑ (ΑΝΑΓΝΩΣΗ-ΓΡΑΦΗ)
Στο τέλος της εβδομάδας αποφασίσαμε να φτιάξουμε έναν πίνακα με τα ζώα της ζούγκλας για να τα θυμόμαστε. Πήραμε, λοιπόν, ένα μεγάλο χαρτόνι και καθίσαμε στον κύκλο. Φέραμε φωτογραφίες από διάφορα ζώα. Τα παιδιά διάλεξαν και τις κολλήσαμε στο χαρτόνι την μία κάτω από την άλλη. Εγώ διάλεξα τη φωτογραφία ενός ζώου του αγροκτήματος και τότε ο Δημήτρης μου είπε ότι δεν ζει στη ζούγκλα. Στη συνέχεια είχα γράψει σε καρτέλες κάποια από τα ονόματα των ζώων, τα υπόλοιπα θα τα έγραφαν τα παιδιά. Κάθε παιδί προσπάθησε να βρει και να διαβάσει τη λέξη του ζώου που διάλεξε ή να τη γράψει.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ-ΕΚΦΡΑΣΗ (ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ)
Μαζί με τα παιδιά δημιουργήσαμε μια ιστορία για ένα λιοντάρι που ήταν πολύ κουρασμένο και ένιωθε μόνο του γιατί όλοι τον είχαν εγκαταλείψει…..ώσπου εμφανίστηκαν κάποια ζώα….
Αποφασίσαμε να δραματοποιήσουμε αυτή την ιστορία. Κατά την εξέλιξη της δραματοποίησης κάθε παιδί έλεγε και τη δική του εκδοχή. Στο τέλος, πάντως, όλα τα ζώα έγιναν φίλοι και το λιοντάρι δεν ήταν πια μόνο του.

Με τα ζώα που έχουμε στην τάξη τα παιδιά συνεργάστηκαν και έφτιαξαν τη δική τους ζούγκλα.

ΖΩΑ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑΤΟΣ
ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ
Μαζί με τα παιδιά προσπαθήσαμε να βρούμε που μπορούμε να δούμε τα ζώα του αγροκτήματος. Τα παιδιά είπαν πολλές ιδέες π.χ. στο δάσος (είπε ο Βασίλης), στο σπίτι (είπε η Αννούλα), στη ζούγκλα (είπε ο Νίκος). Ύστερα πήραμε τα βιβλία και κοιτώντας τα διαπίστωσαν τα ίδια πως πρέπει να βρούμε ένα αγρόκτημα. Επικοινωνήσαμε με τον κ. Κατσίρα που διαθέτει μια μικρή φάρμα στα Λέϊκα Καλαμάτας και αυτός δέχτηκε με χαρά να μας δεχτεί.
Το επόμενο βήμα ήταν, τα παιδιά να κάνουν προβλέψεις για αυτά που επρόκειτο να συναντήσουν στη Φάρμα. Π.χ. θα δούμε γουρούνια (είπε ο Θανάσης), θα δούμε κατσίκες είπε η Όλια) κ.α.
ΣΤΗ ΦΑΡΜΑ
Επισκεφτήκαμε την ΦΑΡΜΑ. Τα παιδιά βρέθηκαν σε έναν χώρο μεγάλο και χωρισμένο. Στην μια μεριά είδαν τις γαλοπούλες, τις πάπιες και τις κότες με τα κοκόρια. Πιο πέρα βρισκόταν η οικογένεια των αγριογούρουνων.

Επίσης σ’ όλο το χώρο περιφέρονταν οι γαλοπούλες και τα άλογα.

Ήταν μια φοβερή εμπειρία για τα παιδιά. Αυτό όμως που κανείς δεν προέβλεψε ήταν ότι εκεί δίπλα υπήρχαν τα ελάφια.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ
Καθίσαμε με τα παιδιά στον κύκλο και τα παιδιά παρατήρησαν ότι κάποιες προβλέψεις τους επιβεβαιώθηκαν και άλλες διαψεύστηκαν. Κάθε παιδί μίλησε για το ζώο που το εντυπωσίασε περισσότερο και το περιέγραψε. Τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα να δουν και να μάθουν τι τρώνε, να τα ταΐσουν. Συνειδητοποίησαν ότι τα γουρούνια τρώνε τα πάντα, πέταξαν φρυγανιές στα ελάφια. Είδαν καρπούς από ελιές, φρούτα και εμπλούτισαν τις εμπειρίες τους.
ΓΛΩΣΣΑ
Τα παιδιά απέδειξαν ότι έχουν έναν πολύ άμεσο τρόπο να προσφέρουν πληροφορίες, αλλά και να τις κάνουν κατανοητές στους φίλους τους.
2. Σε μια μακέτα (αγρόκτημα) στον πίνακα τα παιδιά κρατώντας αυτοκόλλητα ζώα, τα τοποθέτησαν στη σωστή φωλιά του το καθένα (π.χ. την κότα→ στο κοτέτσι κ.α.). Ύστερα προσπάθησαν να αναγνωρίσουν τα ονόματα των ζώων και να βάλουν τις ταμπέλες στην σωστή τους θέση.

5. Είδαμε σλάϊτς με όλα τα ζώα. Τα παιδιά μιλούσαν συνέχεια, αναγνώριζαν τα ζώα. Ήταν ένας τρόπος να εκφράσουν αυτά που ήδη γνώριζαν αλλά και αυτά που τώρα έμαθαν.
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ
Ή τα ζώα με το σπίτι τους
τα ζώα με τα μωρά τους κ.α.
4. Έπαιξαν παιχνίδια με χρονική σειρά (αβγό→κοτοπουλάκι→κότα)

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ


ΖΩΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ
Παίρνοντας αφορμή τη χελώνα που έχουμε στην τάξη μας μιλήσαμε για τα ζώα του δάσους.
ΓΛΩΣΣΑ
Τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα μέσα από διάφορα ερεθίσματα, από τη βιβλιοθήκη από τις φωτογραφίες με τα ζώα που ήταν αναρτημένες στον πίνακα αναφοράς και σε διάφορες γωνίες μέσα στην τάξη καθώς και ξεφυλλίζοντας τα βιβλία, να εκφραστούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία για τα ζώα του δάσους.
Μιλήσαμε για αρκετά από αυτά τα ζώα, για τις ιδιαιτερότητές τους, την τροφή τους, τι κάνουν όταν κινδυνεύουν.
Αναφερθήκαμε στη χειμερία νάρκη και ποια ζώα αφορά αυτό (χελώνα σκαντζόχοιρο, φίδι, βάτραχο, αρκούδα). έγινε πιο κατανοητό στα παιδιά, παίρνοντας σαν παράδειγμα τη χελώνα της τάξης μας, που της έχουμε βάλει μια κρησάρα πάνω από το ενυδρείο για να μην δραπετεύσει. Όταν έρθει ο Χειμώνας, όμως θα τη βγάλουμε γιατί τότε η χελώνα θα κοιμηθεί (όπως είπε ο Γιάννης). Το περιστατικό αυτό έδωσε αφορμή στα παιδιά να την παρατηρήσουν περισσότερο τις επόμενες ημέρες.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ-ΕΚΦΡΑΣΗ (ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ)-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ
Ήρθαν σ’ επαφή με τον πηλό, τον παρατήρησαν, τον περιεργάστηκαν και το σύγκριναν με την πλαστελίνη. Συνειδητοποίησαν ότι όταν ο πηλός στεγνώσει / ξεραθεί γίνεται σαν την πέτρα, ενώ η πλαστελίνη παραμένει μαλακή. Έφτιαξαν μπάλες και πάνω στερέωσαν γύρω-γύρω οδοντογλυφίδες για να φτιάξουν τα αγκάθια του σκαντζόχοιρου. Για τα μάτια και στόμα χρησιμοποίησαν κομματάκια από πλαστελίνη. Την επόμενη μέρα που είχε γίνει σκληρό, όπως είπαν τα παιδιά, τον ζωγράφισαν με μαρκαδόρους.

ΓΛΩΣΣΑ

2. Ψάχνοντας στο internet, βρήκα μια ιστοσελίδα για τα ζώα που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν και σκέφτηκα ότι μπορεί να ενδιαφέρει τα παιδιά. Τα παιδιά παρατήρησαν τις φωτογραφίες από τα ζώα αυτά και ξεκίνησε μια ολόκληρη συζήτηση γιατί κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, γιατί τα σκοτώνουν οι κυνηγοί. Τα παιδιά θύμωσαν. Ο Κωνσταντίνος μας είπε ότι θα πει στον μπαμπά του να μην πηγαίνει για κυνήγι. Τα παιδιά ευαισθητοποιήθηκαν πολύ και αποφασίσαμε να φτιάξουν δύο πανό για να δείξουν την άρνηση τους. Η μια ομάδα θα έγραφε και η άλλη θα ζωγράφιζε τα ζώα που κινδυνεύουν. Η Αγγελική μας είπε ότι ήθελε να γράψουμε ότι ¨απαγορεύεται να σκοτώνουμε τα ζώα¨ και οι υπόλοιποι συμφώνησαν.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ (ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ)
Θυμηθήκαμε τραγούδια: Κουκουβάγια, η αλεπού δασκάλα, ένα ελάφι Κι μάθαμε και δύο καινούργια: Μια αρκούδα καφέ(από το CD ΕΔΩ ΛΙΛΙΠΟΥΠΟΛΗ). Το τραγουδήσαμε, βάλαμε τη μουσική για να συνειδητοποιήσουν το ρυθμό του, μιλήσαμε για την ιστορία της καφέ αρκούδας. Χτυπήσαμε παλαμάκια, χτυπήσαμε τα πόδια μας με τον ρυθμό. Αναφέραμε ότι αυτό το τραγούδι χορεύεται σαν το καλαματιανό τον τοπικό μας χορό και αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη δική μας χορογραφία. Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν και θέλησαν να το κάνουμε πολλές φορές.
ΓΛΩΣΣΑ
Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να διαβάσουν πολλά παραμύθια για τα ζώα του δάσους, καθώς η βιβλιογραφία που έχουμε είναι ανεξάντλητη.
ΓΛΩΣΣΑ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Το σχέδιο εργασίας για τα ζώα ολοκληρώθηκε με την προβολή διαφανειών (slides) για τα ζώα του δάσους.
ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ
v Η κόκκινη κοτούλα , Ζωρς Σαρή (εκδ. Πατάκη 2002)
v Φίλοι , Ρομπ Λίουις (εκδ. Πατάκη 1999)
v Το νυσταλέο γουρουνάκι, (εκδ. Πατάκη 1999)
v Η πάπια που ήθελε να γίνει…μαμά, Κατ. Αναγνώστου (εκδ. ΜΙΝΩΑΣ 2004)
v Γενναίος είσαι όταν λες την αλήθεια, Αντρέας Ντίρσεν (εκδ. ΣΥΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ)
v Ανθολόγιο για τα παιδιά του δημοτικού μέρος πρώτο (ΟΕΒΔ)
v Ο τρομαγμένος σκαντζόχοιρος, Στέλλα Βλαχοπούλου (εκδ. ΚΕΔΡΟΣ 1997)
v Ο Έλμερ παίζει κρυφτό , Ντέιβιντ Μακ Κι (εκδ. Πατάκη 1998)
v Που είσαι αρκουδάκι μου; Κάθριν Γουόλτερς (εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ 1999)
v Οι ωραιότεροι μύθοι του ΑΙΣΩΠΟΥ (εκδ. ΑΓΚΥΡΑ)
v Αχ, γιατί να είμαι ΓΑΤΑ!, Μαριανίνα Κριεζή (εκδ. ΑΜΜΟΣ 1993)
v Στης καμηλοπάρδαλης τη ΜΥΤΗ, Μαριανίνα Κριεζή (εκδ. ΑΜΜΟΣ 1993)
v Είμαι ένας Βάτραχος Μικρούλης ο Εμμανουήλ Α. Μπακακού, Μαριανίνα Κριεζή (εκδ. ΑΜΜΟΣ 1993)
v Η ορχήστρα, Μαριόρα & Θανάση Εξαρχόπουλος (εκδ. Αίολος 1990)
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
v Τα άγρια ζώα (εκδ. Δεληθανάσης 1993)
v Ζώα του χωριού και της πόλης (εκδ. ΣΤΡΑΤΙΚΗ 2003)
v Ζώα του δάσους (εκδ. Παπαδόπουλος)
v Τα ζώα (εκδ. Ανέμη 2000)
v Ο θαυμαστός κόσμος των ζώων (τόμος τέταρτος, εκδ. ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ 1973)
v Η μυστική ζωή των ζώων (εκδ. ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΟΣ)
v Η ζωή των ζώων (εκδ. ΔΕΛΗΘΑΝΑΣΗΣ 1990)
v Τα ζώα του αγροκτήματος (εκδ. Πατάκη 2004)
v Τα ζώα της Σαβάνας (εκδ. Πατάκης 2004)
v Ζώα απ΄όλη τη γη (εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ 1991)
v Πως μεγαλώνουν το παπάκι (εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ 1991)
v Πως μεγαλώνουν το σκυλάκι (εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ 1991)
v Πως μεγαλώνουν το γατάκι (εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ 1991)
v Πως μεγαλώνουν η αλεπού (εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ 1991)
v Η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια για τα ζώα Larouse (εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2005)
v Ο φυσικός μας κόσμος→ΚΑΜΟΥΦΛΑΣ (εκδ. ΣΑΒΑΛΑΣ 2005)
v Ζώα υπό εξαφάνιση (εκδ. ΣΑΒΑΛΑΣ 2005)
v Στο αγρόκτημα (εκδ. ΜΙΝΩΑΣ 1992)
v Σύγχρονο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ: τεύχος 54 Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2006-11-29
¨Ζώα σε χειμερία νάρκη¨
v Σύγχρονο Νηπιαγωγείο: τεύχος 51 Μάιος-Ιούνιος 2006-11-29
¨Ζώα υπό εξαφάνιση¨
v HttpQ//2dim-efkarp.thess.sch.gr/efimerida/ELLINIKA/kindinos htm
v HttpQ//web.auth.gr/virtualschool/1.1/youngs/for kids/zoa/Wild/Greece
ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ
Στόχος μας ήταν να κάνουμε μια επανάληψη στα χρώματα και να διερευνήσουμε τις γνώσεις των παιδιών, ενεργοποιώντας την παρατηρητικότητα, την περιέργεια και τη φαντασία τους.
Α΄φάση: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Η αφορμή για ένα τέτοιο θέμα ήταν ένας πίνακας ζωγραφικής που ήταν αναρτημένος στον πίνακα αναφοράς, στην γωνία του κύκλου, από προηγούμενο σχέδιο εργασίας.
Τα παιδιά το παρατήρησαν και άρχισαν να σχολιάζουν τα χρώματα, να τα διακρίνουν, να τα ονομάζουν αλλά και να διαφωνούν σε κάποια. Έτσι αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τα χρώματα, τι μπορούμε να κάνουμε και πως μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Γράψαμε στον πίνακα την λέξη χρώματα και γύρω-γύρω προσθέταμε τι ξέρουν και τι θέλουν να μάθουν ακόμα τα παιδιά. Οι προτάσεις των παιδιών καταγράφηκαν στο παρακάτω αραχνόγραμμα:

ΣΤΟΧΟΙ
-Να διηγούνται/ αφηγούνται/ περιγράφουν
-Να εξηγούν και να ερμηνεύουν
-Να συμμετέχουν σε συζητήσεις και να χρησιμοποιούν στοιχειώδη επιχειρηματολογία
-Να βελτιώνουν και να εμπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο
-Να ακούν και να κατανοούν μια διήγηση
-Να παίρνουν πληροφορίες από διάφορες πηγές
-Να «χρησιμοποιούν» τη βιβλιοθήκη της τάξης και να κάνουν συγκεκριμένες επιλογές βιβλίων
-Να κατανοούν τη σημασία της γραφής ως μέσου επικοινωνίας, μεταφοράς πληροφοριών και ως πηγή ευχαρίστησης και απόλαυσης
-Ν’ αντιγράφουν λέξεις που εξυπηρετούν λειτουργικές ανάγκες και ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους
-Να ενθαρρύνονται να γράφουν όπως μπορούν
-Να «ερμηνεύουν» γενικά στοιχεία του κόσμου που τα περιβάλλει μέσα από διαδικασίες παρατήρησης και περιγραφής, σύγκρισης, ταξινόμησης, σειροθέτησης και συμβολικής αναπαράστασης.
ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ
-Να αναπτύξουν ικανότητες συνεργασίας
-Να κατανοούν την αξία της ομαδικής εργασίας και τη από κοινού ανακάλυψης
-Να αναπτύξουν την αυτοεκτίμηση τους
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ
1. ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
-Να πειραματίζονται με διάφορα υλικά και χρώματα, να μαθαίνουν διάφορες τεχνικές και να τις εφαρμόζουν για να σχεδιάζουν και να ζωγραφίζουν
-Να γνωρίζουν έργα μεγάλων ζωγράφων
2. ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
-Να αναπύσσουν την κινητικότητά τους
-Να αναπτύσσουν την σωματική τους δραστηριότητα και να προάγουν τη υγεία τους
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Τα παιδιά μαγεύτηκαν από την τεχνική του και θέλησαν να κάνουν κάτι ανάλογο. Έτσι κάθισαν γύρω από το τραπέζι, έκλεισαν τα μάτια τους και ταξίδεψαν για λίγο. Στη συνέχεια ζωγράφισαν με πινέλα αυτό που είχαν δει. (Διαθεματική διασύνδεση: Γλώσσα-Δημιουργία και Έκφραση-Εικαστικά.
Την επόμενη μέρα κολλήσαμε όλα τα έργα των παιδιών στον τοίχο, καθίσαμε αναπαυτικά στα μαξιλάρια και όποιο παιδί ήθελε σηκωνόταν μας έδειχνε το έργο του και μας εξηγούσε τι ζωγράφισε. Την ώρα που μιλούσε κάθε παιδί έγραφα αυτό που έλεγε σε ένα χαρτάκι και το κολλούσα πάνω στην ζωγραφιά του.
3. Μιλήσαμε για τα συναισθήματα και τα συσχετίσαμε με τα χρώματα (ΒΛΕΠΕ ΠΗΓΕΣ: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ).
4. Διαβάσαμε παραμύθια: Έλμερ ο παρδαλός ελέφαντας
Η παλέτα των συναισθημάτων
5.Τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τον υπολογιστή που υπάρχει στην τάξη μας. Να βρουν παιχνίδια με χρώματα, ρούχα,… και να χρησιμοποιήσουν το ποντίκι για να ζωγραφίσουν.
6. ΕΜΠΛΟΚΗ ΜΕ ΣΧΗΜΑΤΑ.
Διαβάσαμε μια ιστορία για τα μαγικά τετράγωνα το KLEE και κάθε παιδί προσπάθησε να φτιάξει τα δικά του κουτάκια, όπως είπε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίν με πινέλα και τέμπερες. Η ιστορία αυτή αναφερόταν στην περιπλάνηση ενός ναύτη μέχρι να βρει το μαγικό νησί, όπου όλα ήταν τετράγωνα.
7. Με τα παιδιά παρατηρήσαμε στην υδρόγειο σφαίρα τη γη, προσπαθώντας να βρούμε τη χώρα του MIRO (ΙΣΠΑΝΙΑ), αφού δεν μπορούσαμε να την επισκεφθούμε. Την γράψαμε στον πίνακα, τα παιδιά αναγνώρισαν τα γράμματα και τη διάβασαν με τη βοηθειά μου.
(Διαθεματική διασύνδεση: Γλώσσα-Περιβάλλον)
8. Παίξαμε παιχνίδια με χρωματιστά χαρτιά. Τα παιδιά στην αρχή τα κρατούσαν στα χέρια τους και τα κουνούσαν όπως τη σημαία. Μετά τα ισορροπούσαν σε διάφορα σημεία του σώματος τους-κάθε φορά που σταματούσε η μουσική-(στο κεφάλι στην παλάμη σαν δίσκος, στα δάκτυλα του ενός ποδιού) και προσπάθησαν να περπατήσουν χωρίς να πέσουν. Στο τέλος τα τοποθέτησαν στο πάτωμα. Έβαλαν το ένα τους πόδι επάνω και προσπάθησαν να τα σύρουν χωρίς να τους φύγουν από το πόδι.
9. ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΖΩ ΜΕ ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙ
Τα παιδιά κάθισαν στο τραπέζι και διάλεξαν ένα μαρκαδόρο με το χρώμα που τους αρέσει περισσότερο. Έγραψα σε καρτέλες τα ονόματα των χρωμάτων που διάλεξε κάθε παιδί με τον ανάλογο μαρκαδόρο. Κάθε παιδί προσπάθησε να διαβάσει την λέξη του χρώματος που διάλεξε, αναγνώρισε τα γράμματα, τα έγραψε στο χαρτί του και ζωγράφισε ότι ήθελε μόνο μ’αυτό το χρώμα. Στη συνέχεια οι καρτέλες με τα χρώματα τοποθετήθηκαν στην γωνιά της γραφής ώστε να έχουν τη δυνατότητα τα παιδιά να τις παρατηρούν και να τις γράφουν όποτε θέλουν.
Γ΄φάση: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Οι στόχοι του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν με μεγάλη επιτυχία. Τα παιδιά ανέλαβαν πρωτοβουλίες, ανέπτυξαν τις κοινωνικές τους δεξιότητες, εμπλούτισαν το λεξιλόγιο τους, εκφράστηκαν ελεύθερα μέσα από τα χρώματα και πειραματίστηκαν μ’αυτά. ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΞΑΚΤΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

-ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΗΛΙΟΥ. JOAN MIRO. ΕΚΔ. ΟΔΥΣΣΕΑΣ.
-ΤΟ ΝΗΣΙ ΜΕ ΤΑ ΜΑΓΙΚΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ. PAUL KLEE. ΕΚΔ. ΟΔΥΣΣΕΑΣ
-ΕΛΜΕΡ, Ο ΠΑΡΔΑΛΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ. ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ.
-Η ΠΑΛΕΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. (2004) ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΕΝΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.
ΓΛΩΣΣΑ - ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΟΜΙΛΙΑ-ΑΚΡΟΑΣΗ).
ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ: 1 Να εξηγούν και να ερμηνεύουν.
2 Να βελτιώνουν και να εμπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο.
3 Να εκφράσουν ελεύθερα τα συναισθήματα τους και να μιλήσουν για
προσωπικά τους βιώματα.
Τελειώνοντας τις καθημερινές δουλειές μας, τα παιδιά θέλησαν να πουν τα νέα τους. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο τι κάνουν τα παιδιά το απόγευμα που μένουν στο σπίτι τους. Κάποια είπαν ότι ζωγραφίζουν, άλλα ότι παίζουν,… Η προσοχή μας στράφηκε το τι γίνεται όταν τελειώνει το παιχνίδι τους ή με ότι άλλο ασχολούνται-τακτοποιούν ή φωνάζουν τους γονείς τους να το κάνουν.
Η αφορμή για μια τέτοια συζήτηση δόθηκε από έναν γονέα, συζητώντας την προηγούμενη μέρα μαζί του για την ¨απαράδεκτη¨ συμπεριφορά του παιδιού του πάνω σε τέτοια θέματα. Αποφασίσαμε, λοιπόν, να το λύσουμε συζητώντας με τα παιδιά στον κύκλο.
Για να βοηθηθούν περισσότερο, τους διάβασα μια ιστορία που σχετιζόταν με κάτι ανάλογο. Το συζητήσαμε, είπαν τη γνώμη τους, διαφώνησαν και στο τέλος συμφώνησαν πως το ποιο σωστό είναι να τακτοποιούμε τα πράγματα με τα οποία παίζουμε γιατί όπως είπε χαρακτηριστικά ο Γιάννης ¨τα παιχνίδια είναι δικά μας και όχι του μπαμπά¨.
Συζητήσαμε για το πώς νιώθουν τα παιδιά απέναντι σε μια τέτοια συμπεριφορά και πως νομίζουν ότι αισθάνονται και οι γονείς (έχοντας σαν σημείο αναφοράς το κοριτσάκι της ιστορίας). Τα παιδιά παρατήρησαν τις εικόνες από το παραμύθι και είχαν τη δυνατότητα να περιγράψουν συμπεριφορές και να δουν συναισθήματα.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ – ΕΚΦΡΑΣΗ
ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ: α) Να πειραματίζονται με διάφορα υλικά και χρώματα και να μαθαίνουν διάφορες τεχνικές.
β) Να εκφραστούν ελεύθερα μέσα από τα χρώματα και να νιώσουν τη χαρά της δημιουργίας.
γ) Να αναπτύξουν την λεπτή κινητικότητα.
δ) Ενθαρρύνονται ν’αναπτύσσουν τη γλώσσα και την επικοινωνία. Ύστερα από τη συζήτηση που κάναμε για τα συναισθήματα αποφασίσαμε να ζωγραφίσουμε σε χαρτί μέτρου το πώς νιώθουμε εκείνη τη στιγμή χρησιμοποιώντας τέμπερες και πινέλα. Στο τραπέζι υπήρχαν διάφορα χρώματα. Τα παιδιά ήταν ελεύθερα να ζωγραφίσουν ότι ήθελαν. Το μόνο που τονίσαμε για να βοηθηθούν ήταν ότι όταν είμαστε χαρούμενοι χρησιμοποιούμε τα έντονα/ζωηρά χρώματα όπως το κόκκινο, το κίτρινο,… ενώ όταν είμαστε στενοχωρημένοι ή θυμωμένοι χρησιμοποιούμε πιο σκούρα χρώματα όπως το μπλε, το μαύρο,…Το σημαντικότερο απ’όλα ήταν τα παιδιά να απεικονίσουν τα συναισθήματά τους στο χαρτί.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό. Τα παιδιά χρησιμοποίησαν όλα τα χρώματα που υπήρχαν στο τραπέζι. Την ώρα που ζωγράφιζαν τους ενθάρρυνα να μιλήσουν για τα χρώματα που χρησιμοποιούν και γιατί. Παράλληλα γεννήθηκαν και άλλες απορίες, όπως όταν ένα παιδί που θέλησε να χρησιμοποιήσει το πορτοκαλί, αλλά δεν το είχαμε, τότε τους είπα ότι μπορούμε να το φτιάξουμε. Τα παιδιά αναρωτήθηκαν και παρατήρησαν τι γίνεται όταν βάλουμε μέσα στο κίτρινο χρώμα λίγο κόκκινο.
Τα συναισθήματα των παιδιών κατά τη διάρκεια της δημιουργίας τους άλλαζαν. Ενώ η Αγγελική ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το μαύρο στη συνέχεια πρόσθεσε το ροζ, το κίτρινο γιατί όπως είπε ήταν και χαρούμενη.

-ΠΑΡΚΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
Στο προνήπιο φτοιάξαμε πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής:





-ΠΑΡΚΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 2





Ο ΤΡΥΓΟΣ
Α΄ ΦΑΣΗ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ
Το ερέθισμα δόθηκε από την αρχή σχεδόν της σχολικής χρονιάς, όταν τα παιδιά έφαγαν για φρούτο το σταφύλι. Τα παιδιά (στα περισσότερα άρεσε πολύ το φρούτο) άρχισαν να το περιεργάζονται, να μιλούν για τα πράσινα μπαλάκια που κρέμονται. Ρωτώντας τα παιδιά για το τι γνωρίζουν, κατάλαβα ότι το θέμα αυτό θα ήταν πολύ ενδιαφέρον.
ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ
1. Να γνωρίσουν περισσότερο το σταφύλι και την προέλευση του καθώς και τη χρησιμότητα του.
2. Να εμπλουτίσουν τις εμπειρίες τους.
3. Να εκφράσουν τις ιδέες τους, με διαφορετικά μέσα και τρόπους
4. Να συλλέξουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές
5. Να εκφράσουν αυτά που γνώρισαν μέσω της τέχνης.
ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Φτιάξαμε μαζί με τα παιδιά μια αράχνη, βασισμένη στο τι γνώρισαν τα παιδιά και στο τι ήθελαν να μάθουν.
ΠΑΤΗΤΗΡΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Τα παιδιά βίωσαν μια διαδικασία που τους πρόσφερε όχι μόνο γνώσεις, εμπειρίες αλλά και μεγάλη ευχαρίστηση. Μιλήσαμε για τη διαδικασία και την ακολυθήσαμε κατά γράμμα (έβγαλαν τα παπούτσια, έπλυναν τα πόδια και άρχισαν το πάτημα). Καλέσαμε και όλο το σχολείο. Τελειώνοντας αυτή τη διαδικασία μαζέψαμε το μούστο και τον παρατηρήσαμε τις επόμενες μέρες.
ΣΥΧΡΟΝΟ ΠΑΤΗΤΗΡΙ
Επισκεφτήκαμε το ¨ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ - ΠΑΤΗΤΗΡΙ ΝΙΝΙΟΣ¨ ( στο χωριό Άμμος). Τα παιδιά εντυπωσιάστηκαν από τη διαδικασία στο πατητήρι και αντιλήφθηκαν πόσο γρήγορα βγήκε ο μούστος και μπήκε στα βαρέλια.

ΓΛΩΣΣΑ
1. Με αφορμή έναν πίνακα ζωγραφικής του Καραβάτζο που ήταν αναρτημένος στον πίνακα αναφοράς στον κύκλο δημιουργήσαμε μια ιστορία παρατηρώντας την ζωγραφιά. Τα παιδιά μπήκαν στην διαδικασία της παρατήρησης και της περιγραφής. Σχολίασαν την στάση του σώματος του ανθρώπου, που καθότανε, τι φορούσε, τι κρατούσε στα χέρια του,…..Τα παιδιά είχαν την δυνατότητα να συγκρίνουν το παρόν με το παρελθόν, να μιλήσουν για τα δικά τους βιώματα και τις συνήθειες τους, να αναρωτηθούν (πχ γιατί ο άνθρωπος δεν φοράει ρούχα, γιατί φοράει στεφάνι από σταφύλια στο κεφάλι του, …..), ν΄αναπτύξουν την φαντασία τους και στο τέλος να δώσουν τα ίδια, απαντήσεις στις απορίες τους (μέσα από όλη τη συζήτηση που έγινε). Στο τέλος αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε μια ιστορία. Τα παιδιά μου έλεγαν και εγώ τα έγραφα γύρω-γύρω από την εικόνα. Κάποια θέλησαν να ζωγραφίσουν, κάποια να γράψουν με τη βοήθεια μου τις σκέψεις τους. Ξεκινήσαμε από το τι όνομα θα δώσουμε στον άνθρωπο της ζωγραφιάς, απορία που γεννήθηκε από ένα παιδί και καταλήξαμε στο που μένει, αν μοιάζει με εμάς. Κάποια παιδιά μίλησαν και για τον μπαμπά τους.
2. Αναγνώρισαν λέξεις που έχουν σχέση με την θεματική ενότητα (όπως πχ: ¨ΣΤΑΦΥΛΙ¨ ¨ΜΟΥΣΤΟΣ¨ ¨ΤΡΥΓΟΣ¨ ¨ΤΣΑΜΠΙ¨).
3. Διαβάσαμε ιστορίες για τον τρύγο. Όπως πχ ¨Ο τρύγος από το πρόγραμμα Μελίνα¨, ¨Η αλεπού και τα σταφύλια¨
4. Είδαν φωτογραφίες από παλιά πατητήρια και έκαναν συγκρίσεις.
5. Μιλήσαμε για όλη τη διαδικασία, από τον τρύγο έως και το κρασί βλέποντας εικόνες και μιλώντας γι ΄αυτές.
6. Φτιάξαμε την θεματική αυτή ενότητα σε ιστορία είχε μισές λέξεις – μισά γράμματα και τα παιδιά τη διάβασαν.
7. Μάθαμε τραγούδια: ¨Σε μια ρώγα από σταφύλι¨ ή ¨Η αλεπού και τα σταφύλια¨.
8. Φτιάξαμε λεξικό με όλες τις καινούργιες λέξεις που έμαθαν τα παιδιά.

1. Έκαναν προβλέψεις πχ: για το πόσες ρώγες μπορεί να έχει ένα σταφύλι, τι νομίζουν ότι θα συναντήσουν στο πατητήρι, πόσο μούστο θα βγάλουμε από το δικό μας πατητήρι.
2. Είδαμε όλη την διαδικασία σε κύκλο ® Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΤΡΥΓΟΥ. Έτσι κατανόησαν ότι η διαδικασία έχει μια σειρά, που τίποτα δεν μπορεί να παραληφθεί. (πχ: δε μπορεί να υπάρχει ο μούστος χωρίς το πατητήρι).
3. Ασχολήθηκαν με τον μούστο. Είδαν τον μούστο να βράζει και έκαναν υποθέσεις για το τι συμβαίνει (πχ: μαζεύτηκαν οι βρωμιές στο πάνω μέρος, είπε ο Βασίλης).
4. Ρωτώντας τα παιδιά για το τι μπορούμε να κάνουμε με τον μούστο, θυμήθηκαν τα μουστοκούλουρα. Μαζέψαμε συνταγές και φτιάξαμε μουστοκούλουρα.

5. Γλυκό σταφύλι. Αυτή η διαδικασία τους ήταν πολύ ευχάριστη γιατί έβγαλαν τις ρώγες, τις έπλυναν, τις ξεκαθάρισαν και τις βράσαμε
6. Έφτιαξαν μουσταλευριά.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Μέσα απ΄αυτό το περιβαλλοντικό σχέδιο εργασίας, τα παιδιά απέκτησαν νέες εμπειρίες, τις οποίες ανακάλυψαν βιωματικά. Το πάτημα των σταφυλιών από τα ίδια, τους έδωσε τη δυνατότητα να κάνουν κάτι το οποίο ίσως και να μην τους δοθεί η ευκαιρία να το ξανακάνουν.
Η επίσκεψη στο πατητήρι, αποτέλεσε μια πηγή γνώσεων, τις οποίες τα παιδιά δεν γνώριζαν. Η επαφή με τον ιδιοκτήτη, οι συνδιαλλαγή τους μαζί του, ανέπτυξε την κοινωνικότητα τους και έδωσε την δυνατότητα να ρωτήσουν και να μάθουν μόνα τους γι΄αυτά που τους ενδιέφεραν.
Έμαθαν για τη διαδικασία του παρελθόντος και για τη σύγχρονη και η σύγκριση που έκαναν τα βοήθησε να διαμορφώσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
έπεσαν οχτώ σπουργίτες φαγοπότι και φωνη
και τρωγόπιναν οι φίλοι την αφήσαν αδειανη
τσιρι-τιρι, τσιριτρο τσιρι-τιρι, τσιριτρο
τσιριτρο! Τσιριτρό!
και κουνούσαν τις ουρές πάνε δώθε, πάνε πέρα
κι είχαν γέλια και χαρές τραγουδώντας στον αέρα
τσιρι-τιρι, τσιριτρο τσιρι-τιρι, τσιριτρο
τσιριτρο! τσιριτρο!
Σε μια ψηλή κληματαριά
σταφύλια ολόγλυκα ένα και ένα
κάτω από τα φύλλα κρέμονταν
λαχταριστά και γινομένα.
Τα λιγουρεύτηκε η αλεπού
και πάει, πηδά για να τα πιάσει.
Ξαναπηδά, τεντώνεται
μ΄αδύνατο είναι να φτάσει
¨Σκασίλα μου¨λέει φεύγοντας
μονάχα ρόδινο έχουν χρώμα
μα δεν πιστεύω να ΄γιναν
άγουρα και ξινά ειν΄ακόμα….

Γλυκό σταφύλι
1 κιλό σταφύλι σουλτανίνα
½ κιλό ζάχαρη
λίγο νερό
λίγο αμύγδαλο ασπρισμένο
Μουστοκούλουρα
6 φλυτζάνια του καφέ λάδι
5 φλυτζάνια του καφέ πετιμέζι
4 φλυτζάνια του καφέ ζάχαρη
1 ποτήρι νερού χυμό πορτοκάλι (εκεί ρίχνουμε τη σόδαα)
ξύσμα από ένα πορτοκάλι
4 κουτ. σόδα
1 κουταλιά γαρίφαλο
1 κουταλιά κανέλα
αλεύρι όσο πάρει (φαρίνα για όλες τις χρήσεις)
Η ζύμη να είναι μαλακή.Θέλουν ψήσιμο 15΄.
Αλεύρι
Νερό
2 ποτήρια μούστο
σουσάμι
αμύγδαλο
Βράζουμε το νερό, το αλεύρι και τον μούστο ώσπου να πήξουν.